Son Haberler
Anasayfa / HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU (HUMK) / İhtiyati Tedbir (Madde 389-399) | 6100 SAY.HMK

İhtiyati Tedbir (Madde 389-399) | 6100 SAY.HMK

ONUNCU KISIM

Geçici Hukuki Korumalar

BİRİNCİ BÖLÜM

İhtiyati Tedbir

İhtiyati tedbirin şartları

MADDE 389- (1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

(2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.

İhtiyati tedbir talebi

MADDE 390- (1) İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir.

(2) Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir.

(3) Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

İhtiyati tedbir kararı

MADDE 391- (1) Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir.

(2) İhtiyati tedbir kararında;

a) İhtiyati tedbir talep edenin, varsa kanuni temsilcisi ve vekilinin ve karşı tarafın adı, soyadı ve yerleşim yeri ile talep edenin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası,

b) Tedbirin, açık ve somut olarak hangi sebebe ve delillere dayandığı,

c) Tereddüde yer vermeyecek şekilde, neyin üzerinde ve ne tür bir tedbire karar verildiği,

ç) Talepte bulunanın, ne tutarda ve ne türde bir teminat göstereceği,

yazılır.

(3) İhtiyati tedbir talebinin reddi hâlinde, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır.

İhtiyati tedbirde teminat gösterilmesi

MADDE 392- (1) İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez.

(2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir.

İhtiyati tedbir kararının uygulanması

MADDE 393- (1) İhtiyati tedbir kararının uygulanması, verildiği tarihten itibaren bir hafta içinde talep edilmek zorundadır. Aksi hâlde, kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi, tedbir kararı kendiliğinden kalkar.

(2) Tedbir kararının uygulanması, kararı veren mahkemenin yargı çevresinde bulunan veya tedbir konusu mal ya da hakkın bulunduğu yer icra dairesinden talep edilir. Mahkeme, kararında belirtmek suretiyle, tedbirin uygulanmasında, yazı işleri müdürünü de görevlendirebilir.

(3) İhtiyati tedbir kararının uygulanması için, gerekirse zor kullanılabilir. Zor kullanmak hususunda, bütün kolluk kuvvetleri ve köylerde muhtarlar, uygulamayı gerçekleştirecek memurun yazılı başvurusu üzerine, kendisine yardım etmek ve emirlerine uymakla yükümlüdürler.

(4) İhtiyati tedbiri uygulayan memur, bir tutanak düzenler. Bu tutanakta, tedbir konusu ve bulunduğu yer gösterilir; tedbir konusu ile ilgili her türlü iddia bu tutanağa geçirilir. Tedbiri uygulayan memur, bu tutanağın bir örneğini tedbir sırasında hazır bulunmayan taraflara ve duruma göre üçüncü kişiye tebliğ eder.

(5) İhtiyati tedbir kararları hakkında kanun yoluna başvurulması hâlinde, tedbire ilişkin dosya ve delillerin sadece örnekleri ilgili mahkemeye gönderilir.

İhtiyati tedbir kararına karşı itiraz

MADDE 394- (1) Karşı taraf dinlenmeden verilmiş olan ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilebilir. Aksine karar verilmedikçe, itiraz icrayı durdurmaz.

(2) İhtiyati tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa, tedbirin uygulanmasından itibaren; hazır bulunmuyorsa tedbirin uygulanmasına ilişkin tutanağın tebliğinden itibaren bir hafta içinde, ihtiyati tedbirin şartlarına, mahkemenin yetkisine ve teminata ilişkin olarak, kararı veren mahkemeye itiraz edebilir.

(3) İhtiyati tedbir kararının uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilirler.

(4) İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır. Mahkeme, ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme, tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir.

(5) İtiraz hakkında verilen karara karşı, kanun yoluna başvurulabilir. Bu başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Kanun yoluna başvurulmuş olması, tedbirin uygulanmasını durdurmaz.

Teminat karşılığı tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması

MADDE 395- (1) Aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen veya hakkında bu tedbir kararı uygulanan kişi, mahkemece kabul edilecek teminatı gösterirse, mahkeme, duruma göre tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına karar verebilir.

(2) Teminatın tutarı, tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasına göre; türü ise 87 nci maddeye göre tayin edilir.

(3) İtiraza ilişkin 394 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası, kıyas yoluyla uygulanır.

Durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması

MADDE 396- (1) Durum ve koşulların değiştiği sabit olursa, talep üzerine ihtiyati tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına teminat aranmaksızın karar verilebilir.

(2) İtiraza ilişkin 394 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası, kıyas yoluyla uygulanır.

İhtiyati tedbiri tamamlayan işlemler

MADDE 397- (1) İhtiyati tedbir kararı dava açılmasından önce verilmişse, tedbir talep eden, bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorundadır. Aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.

(2) İhtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde, nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder.

(3) Tedbir kalkmış veya kaldırılmış ise bu husus ilgili yerlere bildirilir.

(4) İhtiyati tedbir dosyası, asıl dava dosyasının eki sayılır.

Tedbire muhalefetin cezası

MADDE 398- (1) İhtiyati tedbir kararının uygulanmasına ilişkin emre uymayan veya tedbir kararına aykırı davranan kimse, bir aydan altı aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır. Görevli ve yetkili mahkeme, esas hakkındaki dava henüz açılmamışsa, ihtiyati tedbir kararı veren mahkeme; esas hakkındaki dava açılmışsa, bu davanın görüldüğü mahkemedir.

Tazminat

MADDE 399- (1) Lehine ihtiyati tedbir kararı verilen taraf, ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu anda haksız olduğu anlaşılır yahut tedbir kararı kendiliğinden kalkar ya da itiraz üzerine kaldırılır ise haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazminle yükümlüdür.

(2) Haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan tazminat davası, esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır.

(3) Tazminat davası açma hakkı, hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren, bir yıl geçmesiyle zamanaşımına uğrar.
————————————————————————————————————————————————————

6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU FİHRİSTİ (*)
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
Birinci Bölüm Görev, Yetki ve Yargı Yeri Belirlenmesi (Madde 1-23) | 6100 SAY.HMK
İkinci Bölüm Yargılamaya Hâkim Olan İlkeler ( Madde 24-33) | 6100 SAY.HMK
Üçüncü Bölüm Hâkimin Yasaklılığı, Reddi ve Hukuki Sorumluluğu ( Madde 34-49) | 6100 SAY.HMK
Dördüncü Bölüm Taraflar ve Davaya Katılan Üçüncü Kişiler ( Madde 50-83) | 6100 SAY.HMK
Beşinci Bölüm Teminat (Madde 84-89) | 6100 SAY.HMK
Altıncı Bölüm Süreler, Eski Hâle Getirme ve Adli Tatil ( Madde 90-104) | 6100 SAY.HMK
İKİNCİ KISIM
Dava Çeşitleri, Dava Şartları ve İlk İtirazlar
Birinci Bölüm Dava Çeşitleri ( Madde 105-113) | 6100 SAY.HMK
İkinci Bölüm Dava Şartları ve İlk İtirazlar ( Madde 114-117) | 6100 SAY.HMK
ÜÇÜNCÜ KISIM
Yazılı Yargılama Usulü
Birinci Bölüm Davanın Açılması ( Madde 118-125) | 6100 SAY.HMK
İkinci Bölüm Cevap Dilekçesi ( Madde 126-135) | 6100 SAY.HMK
Üçüncü Bölüm Cevaba Cevap ve İkinci Cevap Dilekçesi ( Madde 136-136) | 6100 SAY.HMK
Dördüncü Bölüm Ön İnceleme ( Madde 137-142) | 6100 SAY.HMK
Beşinci Bölüm Tahkikat ve Tahkikat Sırasındaki Özel Durumlar ( Madde 143-183) | 6100 SAY.HMK
Altıncı Bölüm Tahkikatın Sona Ermesi ve Sözlü Yargılama ( Madde 184-186) | 6100 SAY.HMK
DÖRDÜNCÜ KISIM
İspat ve Deliller
Birinci Bölüm Genel Hükümler ( Madde 187-198) | 6100 SAY.HMK
İkinci Bölüm Belge ve Senet ( Madde 199-224) | 6100 SAY.HMK
Üçüncü Bölüm Yemin ( Madde 225-239) | 6100 SAY.HMK
Dördüncü Bölüm Tanık ( Madde 240-265) | 6100 SAY.HMK
Beşinci Bölüm Bilirkişi İncelemesi ( Madde 266-287) | 6100 SAY.HMK
Altıncı Bölüm Keşif ( Madde 288-292) | 6100 SAY.HMK
Yedinci Bölüm Uzman Görüşü ( Madde 293-293) | 6100 SAY.HMK
BEŞİNCİ KISIM
Hüküm ve Davaya Son Veren Taraf İşlemleri
Birinci Bölüm Hüküm ( Madde 294-303) | 6100 SAY.HMK
İkinci Bölüm Hükmün Tashihi ve Tavzihi ( Madde 304-306) | 6100 SAY.HMK
Üçüncü Bölüm Davaya Son Veren Taraf İşlemleri ( Madde 307-315) | 6100 SAY.HMK
ALTINCI KISIM
Basit Yargılama Usulü
Basit yargılama usulüne tabi dava ve işler ( Madde 316-322) | 6100 SAY.HMK
YEDİNCİ KISIM
Yargılama Giderleri ve Adli Yardım
Birinci Bölüm Yargılama Giderleri ( Madde 323-333) | 6100 SAY.HMK
İkinci Bölüm Adli Yardım ( Madde 334-340) | 6100 SAY.HMK
SEKİZİNCİ KISIMKanun Yolları Birinci Bölüm İstinaf ( Madde 341-360) | 6100 SAY.HMK
İkinci Bölüm Temyiz ( Madde 361-373) | 6100 SAY.HMK
Üçüncü Bölüm Yargılamanın İadesi ( Madde 374-381) | 6100 SAY.HMK
DOKUZUNCU KISIM
Çekişmesiz Yargı
Çekişmesiz Yargı ( Madde 382-388) | 6100 SAY.HMK
ONUNCU KISIMGeçici Hukuki Korumalar Birinci Bölüm İhtiyati Tedbir ( Madde 389-399) | 6100 SAY.HMK
İkinci Bölüm Delil Tespiti ve Diğer Geçici Hukuki Korumalar ( Madde 400-406) | 6100 SAY.HMK
ONBİRİNCİ KISIMTahkim Tahkim ( Madde 407-444) | 6100 SAY.HMK
ONİKİNCİ KISIMSon Hükümler Bu Kanunun Yürülük Tarihi Son Hükümler ( Madde 445-452) | 6100 SAY.HMK

—————————————————————————————————————————————————–

(*) 4 Şubat 2011 CUMA Günü 27836 sayılı Resmî Gazetede Yayınlanmıştır.

Kanun No. 6100 TBMM Kabul Tarihi: 12/1/2011